Strategie: Problemen in Griekenland, Spanje werpen schaduw over de markten

Ondanks dat de eurozone als geheel door de verrassend sterke groei in Duitsland niet in een technische recessie terechtkwam, hadden de financiële markten het nog altijd zwaar. De politieke impasse in Griekenland, de problemen in de Spaanse bankensector en de slechte economische cijfers in de opkomende markten waren hier debet aan. De Spaanse obligatierente schoot door de 6% en bereikte op woensdag zelfs kort het niveau van 6,3%.

De Duitse economie is op kwartaalbasis met 0,5% gegroeid, precies hetzelfde percentage als de Verenigde Staten. Voor Duitsland is dat echter dicht in de buurt van de potentiële groei of misschien zelfs licht daarboven; voor de Verenigde Staten ligt dit percentage daarentegen onder het groeipotentieel. Relatief deed Duitsland het dus beter. De vooruitzichten zijn gemengd. Door de vertragende groei in de opkomende markten en de bescheiden groei in de Verenigde Staten kan de vraag naar Duitse exportproducten teruglopen.

De binnenlandse ontwikkelingen laten zich als positiever aanzien: uit de ifo-geschäftsklima valt een sterke groei af te lezen; de lage werkloosheid leidt tot hogere looneisen en de groei van de huizenprijzen versnelt. De Duitse consument biedt hierdoor enig tegenwicht voor de matigende buitenlandse handel. Van de sterkere loonsverhogingen en hogere inflatie, een ontwikkeling die min of meer op de goedkeuring van de Duitse overheid en zelfs van de Bundesbank kan rekenen, kan ook de rest van de eurozone meeprofiteren.

De speculatie over een eventueel vertrek van Griekenland uit de eurozone is verhevigd nu er waarschijnlijk nieuwe verkiezingen voor de deur staan. Wij achten het onwaarschijnlijk dat Griekenland de aflossing op staatsleningen staakt en de euro verlaat; dat is in niemands belang. De Griekse economie zou zware averij oplopen en de bezuinigingsmaatregelen zouden zelfs versneld en nog sterker moeten worden doorgevoerd. Een Grieks vertrek zorgt daarnaast voor besmetting: ook in andere landen stijgt dan de obligatierente en neemt de kapitaalvlucht toe. De situatie is hoogst onzeker en we handhaven onze terughoudende allocaties.

Spaanse banken blijven een bron van onzekerheid. Ze hebben de opdracht gekregen zo'n 80 miljard euro opzij te zetten voor potentiële verliezen, maar hebben misschien nog wel meer nodig. Achterblijvende hypotheekbetalingen lijken onvoldoende te worden gemeld in een land dat in recessie verkeert, waar de huizenprijzen dalen en waar de werkloosheid inmiddels een niveau van 24% heeft bereikt. Meer kapitaalinjecties kunnen nodig zijn. En dat mogelijk net als de Spaanse regering moeite heeft om kapitaal bij elkaar te krijgen. Het geld zou van het tijdelijke Europese noodfonds EFSF kunnen komen, maar Spanje heeft deze optie vooralsnog verworpen.

In de vooruitzichten van het voorjaar 2012 schetst de Europese Commissie lagere groei in alle grotere landen en/of de landen die voor deining in de markten zorgen. De prognoses gaan onder andere uit van een groter begrotingstekort in de meeste landen en een hogere verhouding staatsschuld/bbp. Tenzij de streefdoelen worden bijgesteld, vraagt dit om meer bezuinigingen.

Onze eigen index voor groeiverrassingen in de opkomende markten is onlangs stevig gedaald. In China pakten alle belangrijke cijfers lager uit dan verwacht: handel, industriële productie, detailhandelsverkopen en kredietgroei. Diverse factoren kunnen hieraan bijdragen. Ten eerste is de internationale groei op z'n zachtst gezegd bescheiden. Aan de vastgoedhausse in China is daarnaast een einde gekomen; meer in het algemeen is de investeringshausse vertraagd. Dit zou het resultaat kunnen zijn van de inspanningen in 2010 en 2011 om oververhitting te voorkomen en de directe economie om te buigen van investeren naar consumeren. De centrale bank van China heeft in verband hiermee de verplichte reserveratio voor banken verlaagd, de derde keer sinds eind vorig jaar. Met het oog op de inflatie zijn verdere verlagingen volgens ons mogelijk.

In Brazilië, Chili, China, Zuid-Korea en Taiwan heeft de handel zich het afgelopen jaar feitelijk zijwaarts ontwikkeld. De industriële productie en inkoopmanagersindex zijn in Brazilië gedaald; in Argentinië vertraagde de groei van de industriële productie. In India was sprake van een dalende export en industriële productie. De voorlopende indicatoren wijzen over het geheel genomen echter op een verbetering en de centrale banken hebben nog ruimte om de rente verder te verlagen. Met het oog hierop handhaven we onze overweging van aandelen uit de opkomende markten in vergelijking met aandelen uit de ontwikkelde markten.